Czym jest próba?

Do metali szlachetnych zaliczamy następujące metale: platynę, pallad, złoto, srebro, rod, iryd, osm i ruten. Jednak pojęcie próby stosujemy w powiązaniu tylko do pierwszej czwórki z tych metali, czyli do: platyny, palladu, złota i srebra (są to metale z których wykonujemy wyroby jubilerskie).
 
Z pozostałych metali, w jubilerstwie szersze zastosowanie znalazł jeszcze rod, którego używa się do nakładania powłok galwanicznych na biżuterię z innych metali. Pozwala to zabezpieczyć ją przed czynnikami atmosferycznymi (rod jest odporny na chemię zawartą w powietrzu) albo poprawić jej walory estetyczne (rod uważany jest za metal o najwyższym połysku i największej zdolności odbicia światła).
 
Wracając więc do wątku głównego próbą określa się stosunek masy czystego metalu szlachetnego zawartego w stopie do masy tego stopu i wyraża się go w częściach tysięcznych. Dla lepszego zobrazowania – próba złota 585 oznacza, że w każdym gramie wyrobu oznaczonego taką próbą znajduje się 585 miligramów czystego złota i 415 miligramów innych metali (np. miedzi i srebra).
 
Dzięki znajomości próby jakiegoś stopu metalu szlachetnego, możemy w prosty sposób obliczyć jego ilość w tym stopie. I tak np. mamy pierścionek z platyny, który waży 5 gramów i jest ocechowany próbą 950. Wiemy, że tysięczna część całości to nic innego jak promil. To oznacza, że nasz pierścionek zawiera 950 promili czystej platyny. Wagę tej czystej platyny obliczymy wykonując mnożenie: 5 g X 0,950. Wynik, to 4,75 g. Więc zawartość czystej platyny w naszym pierścionku wynosi 4,75 grama.
 
Bywa, że za granicą kupiliśmy biżuterię i jest ona oznaczona w karatach (kT). Mamy np. pierścionek złoty z napisem. Przyjmuje się, że czyste złoto (próba 1000) jest złotem 24 karatowym. Układając więc prostą proporcję: 24 kT odpowiada pr. 1000, to 18 kT odpowiada próbie ? wyliczymy: 18 kt X 1000 / 24 kT = 750. Nasz pierścionek w Polsce oznaczony będzie próbą 750.
 
Najczęściej spotykane to:
24 kT to pr. 1000;
23 kT to pr. 958,3;
22 kT to pr. 916,6;
21 kT to pr. 875;
20 kT to pr. 833,3;
18 kT to pr. 750;
14 kt to pr. 583,3;
12 kT to pr. 500;
9 kt to pr. 375;
8 kT to pr. 333,3.
 
Widzimy, że próby wyliczone w częściach tysięcznych mają jeszcze cyfry po przecinku. Oznacza to, że np. popularna 14-stka przywieziona z zagranicy, w polsce zostanie ocechowana próbą 500, ponieważ do próby 585 troszeczkę jej brakuje, a następna nasza próba to właśnie próba 500. To samo dotyczy próby 23 kT. Natomiast próba 8 kT zostanie oznaczona u nas próbą 333, ponieważ z wyliczeń wynika, że jest nawet trochę lepsza. Nie każda próba w karatach ma swój dokładny odpowiednik w częściach tysięcznych.
 


Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

Możesz użyć następujących tagów oraz atrybutów HTML-a: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>